Van herkenbare uitdaging naar concrete oplossing
Op 31 juli 2025 schreef Enschede geschiedenis. Als eerste stad in Nederland startte hier een publiek-private samenwerking rond statiegeldmachines in de openbare ruimte. Drie machines werden geplaatst op het Stationsplein, aan de Langestraat en op het H.J. van Heekplein.
Het idee voor de pilot ontstond vanuit een herkenbare situatie in de binnenstad. Horecaondernemers bleven na een drukke week zitten met zakken vol blikjes en flesjes, die zij vervolgens bij supermarkten moesten inleveren. Daar konden lange wachtrijen ontstaan. Tegelijkertijd wisten bezoekers die onderweg een drankje kochten niet altijd waar zij hun lege verpakking konden laten.
Dat zorgde voor extra afvaldruk in de openbare ruimte en praktische uitdagingen voor ondernemers.
Binnenstadsmanager Roeland Gringhuis zag hierin een kans om samen met partners naar een oplossing te zoeken. Via het Twentse bedrijf NieuweWeme, dat innovatieve statiegeldoplossingen ontwikkelt, ontstond het idee om juist op drukbezochte plekken in de binnenstad statiegeldmachines te plaatsen. Met steun van Statiegeld Nederland en in samenwerking met de gemeente, vastgoedeigenaren en ondernemers groeide het idee uit tot een concrete pilot.
De pilot wordt met een jaar verlengd
Na een jaar zijn de resultaten positief. In totaal werden 1,1 miljoen statiegeldverpakkingen ingeleverd bij de drie machines, wat laat zien dat er behoefte is aan openbare statiegeldvoorzieningen.
Daarmee draagt de pilot bij aan verschillende doelen. Voor bezoekers wordt het eenvoudiger om onderweg hun flesje of blikje in te leveren. Ondernemers kunnen hun statiegeldverpakkingen makkelijker kwijt en de openbare ruimte wordt minder belast met verpakkingen die anders mogelijk op straat terechtkomen.
De positieve resultaten zijn aanleiding om de pilot met een jaar te verlengen. Ook buiten de binnenstad zijn inmiddels nieuwe mogelijkheden toegevoegd. In Enschede Zuid opende onlangs een Statiegeld Retourshop, waarmee inwoners op een extra locatie hun statiegeldverpakkingen kunnen inleveren.
Wat begon met drie machines in de binnenstad groeit daarmee stap voor stap uit tot een breder netwerk van statiegeldvoorzieningen in Enschede.
Samenwerking blijft de basis
De pilot is een voorbeeld van wat er kan ontstaan wanneer partijen vanuit verschillende rollen samenwerken aan een concreet vraagstuk in de binnenstad.
De statiegeldmachines zijn geplaatst op initiatief van Stichting Binnenstadsmanagement Enschede (SBME) en de gemeente Enschede, in samenwerking met de vastgoedeigenaren van de binnenstad van Enschede, NieuweWeme, RVM Systems, Verpact/Statiegeld Nederland en Onderhoud Enschede.
SBME kijkt met trots terug op de resultaten van het initiatief. De verdere uitvoering van de pilot wordt voortgezet door de gemeente Enschede en Statiegeld Nederland, dat het komende jaar ook het beheer en onderhoud van de machines verzorgt.
Voor SBME past het project bij de bredere ambitie om samen met ondernemers, vastgoedeigenaren, gemeente en andere partners te werken aan een gastvrije, schone en toekomstbestendige binnenstad. De pilot laat zien dat een praktische oplossing voor een dagelijks vraagstuk kan uitgroeien tot een voorziening die op grote schaal wordt gebruikt.
