Een landelijke primeur voor Enschede
Op 31 juli 2025 schreef Enschede geschiedenis. Als eerste stad in Nederland startte hier een publiek-private samenwerking rondom statiegeldautomaten in de openbare ruimte. Drie statiegeldmachines werden in de zomer geplaatst in de binnenstad: twee automaten voor losse flesjes en blikjes en een grote bulkmachine waarin in één keer een hele zak kan worden ingeleverd.
Dit project is een samenwerking tussen Stichting Binnenstadsmanagement Enschede (SBME), Gemeente Enschede, SBVE, NieuweWeme en Statiegeld Nederland. Wat deze samenwerking uniek maakt, is dat de gemeente het onderhoud van de machines verzorgt. Daarmee is dit de eerste constructie in Nederland waarbij publieke en private partijen gezamenlijk verantwoordelijkheid dragen voor statiegeldvoorzieningen in de openbare ruimte.
Van frustratie naar oplossing
Het initiatief ontstond vanuit een herkenbare situatie in de binnenstad. Horecaondernemers bleven na een drukke week zitten met zakken vol blikjes en flesjes, die zij vervolgens moesten inleveren bij supermarkten waar vaak al lange rijen stonden. Bezoekers die onderweg een drankje kochten, wisten regelmatig niet waar zij hun lege verpakking konden laten. Het resultaat was onnodige afvaldruk op straat en frustratie bij zowel ondernemers als inwoners.
Binnenstadsmanager Roeland Gringhuis zag dat dit anders kon. Toen hij in contact kwam met het Twentse bedrijf NieuweWeme, dat innovatieve statiegeldoplossingen ontwikkelt, ontstond het idee om juist in de binnenstad een toegankelijke voorziening te realiseren. Met steun van Statiegeld Nederland en in overleg met de gemeente groeide dit initiatief uit tot een concreet project met brede steun.
Circulair denken zichtbaar in de stad
Voor SBME past dit project binnen een bredere ambitie: een gastvrije, schone en toekomstbestendige binnenstad. Circulaire economie is geen abstract begrip, maar begint bij praktische voorzieningen die duurzaam gedrag eenvoudig maken. Door statiegeldautomaten te plaatsen op drukbezochte plekken wordt het inleveren van flesjes en blikjes laagdrempelig en vanzelfsprekend.
De automaten zijn geplaatst op het Van Heekplein, aan de Langestraat en op het Stationsplein, waar de bulkmachine staat. Het gaat om een pilot van één jaar.
Ondernemers worden ontlast, bezoekers kunnen hun statiegeld direct retourneren en de druk op bestaande inzamelpunten neemt af.
“Een vitale binnenstad begint bij de basis op orde,” zegt binnenstadsmanager Roeland Gringhuis. “Dat geldt anno 2025 óók voor voorzieningen als statiegeldautomaten. Met deze pilot laten we zien hoe je samen met ondernemers, vastgoedeigenaren en partners investeert in een schone, toegankelijke en toekomstbestendige stad. Dit is precies de rol die wij als binnenstadsorganisatie willen vervullen: verbinden, vernieuwen en concrete impact maken.”
Samenwerking als fundament
Dit project is het eerste dat SBME in de binnenstad uitrolt en vormt direct een tastbaar voorbeeld van hoe publiek-private samenwerking kan leiden tot concrete verbeteringen. SBME nam het initiatief en bracht partijen bij elkaar. De Gemeente Enschede neemt het onderhoud voor haar rekening. NieuweWeme levert de innovatieve technologie, Statiegeld Nederland ondersteunt vanuit het landelijke systeem en SBVE vertegenwoordigt de belangen van ondernemers.
Samen laten deze partijen zien dat lokale betrokkenheid en landelijke expertise elkaar kunnen versterken. Wat begon als een praktische oplossing voor een dagelijks probleem, is uitgegroeid tot een voorbeeldproject met landelijke uitstraling.
Met de plaatsing van de drie automaten zet Enschede een belangrijke stap richting een schonere en beter georganiseerde binnenstad, en mogelijk een nieuwe standaard voor steden in Nederland.
